Anna Enquist Boeken

Nico en Loes van der Doelen wonen in een ouderwets en ruim huis, schitterend gelegen aan de duinrand, omringd door een flinke lap grond. Maar of dit veel bijdraagt aan hun levensgeluk? Hun dochter Maj is vorig jaar van huis weggelopen en heeft niets meer van zich laten horen. Loes, lerares klassieke talen, is gevlucht in haar passie voor tuinieren. Nico heeft zich met nog grotere verbetenheid dan voorheen toegelegd op zijn werk in de staf van een psychiatrisch ziekenhuis. Nu hij daar directeur gaat worden, heeft hij zich voorgenomen met straffe hand een reorganisatie door te voeren die moet leiden tot een zuivere concentratie op de kerntaken van de instelling.

De schrijfster Helene Lievaert belandt na een merkwaardig verlopen literaire avond in Delft in een vreemd bed en na een gepassioneerde nacht toont haar mysterieuze minnaar haar een zorgvuldig bewaard object. Het blijkt te gaan om een verdwenen schilderij van Vermeer, getiteld Daer een seigneur zijn handen wast. Naderhand komt ze tot de ontdekking dat ook van de minnaar moet worden vastgesteld wat altijd over het schilderij beweerd is: écht bestaan maar toch verdwenen. En wat zegt zijn verdwijning intussen over de realiteit van Vermeers schilderij? Wat steeds weer opvalt in het werk van Anna Enquist is dat de personages die daarin optreden zich, in een poging houvast te krijgen, mythische vormen van het ongrijpbare en het onbegrijpelijke dat hun overkomt. Niet zelden mondt die poging uit in een verbeten strijd tegen de elementen. In de tien verhalen waaruit De kwetsuur bestaat, is dat vaak niet anders. De verhalen waarmee de bundel opent (het historische relaas van een rampzalig eindigende visvangst) en afsluit (een niet minder rampzalig verlopend boottochtje op het IJsselmeer) zijn daar fraaie voorbeelden van.

Voorjaar 1775. Elizabeth Batts wacht in haar huis op Mile End de terugkomst af van haar man, de beroemde zeevaarder en ontdekkingsreiziger James Cook, die begonnen is aan de laatste etappe van zijn tweede grote wereldreis waarin het zuidelijk halfrond in kaart moet worden gebracht.Roem zal zijn deel zijn. Een eenvoudige boerenjongen is als verlichte geest de wereldzeeën gaan bevaren en opgeklommen tot de sociale elite van zijn land. Maar wat zegt dat over zijn merites als echtgenoot en als vader? Vijf kinderen heeft Elizabeth al van hem gebaard. De twee oudsten, Jamie en Nathaniël, hebben hun vader maar weinig gezien. Drie anderen overleden vroeg, haar enige dochter Elly ten gevolge van een noodlottig ongeluk. Wanneer James in de zomermaanden van 1775 inderdaad arriveert, is het de vraag wie Elizabeth in haar armen sluit: een wettige echtgenoot die toch in zekere zin een vreemde blijven zal, of een man die eindelijk thuiskomt, zijn maritieme aspiraties terzijde schuift en eindelijk tijd zal hebben voor haar en de kinderen. Elizabeth raakt al spoedig in verwachting van een zesde kind en alles lijkt erop dat James Cook definitief aan wal zal blijven. Maar wie moet dan het bevel gaan voeren op de Resolution wanneer dat schip, halverwege 1776, zal uitvaren met de bedoeling via de noordelijke doorgang terug te keren?

Hangend over een grote tafel en bevangen door een grimmige eenzaamheid bestudeert een vrouw de Goldbergvariaties van Johann Sebastian Bach. Ze doet dat met de rug naar de toekomst, de blik gericht op wat geweest is. Soms staat ze op om plaats te nemen aan de vleugel en een variatie te gaan spelen. Maar de pianostudie lijkt voor de vrouw allereerst een verdovend middel. Langzaam maar zeker, variatie voor variatie, ontvouwt zich het landschap van haar verleden zoals zij dat voor zich ziet. Dat levert een allerminst chronologisch beeld op. Op de voorgrond treedt echter voortdurend een gezin: een vrouw (die zij zelf is), een man, een dochter en een zoon in verschillende levensstadia. Momenten van geluk en pijn, van vrolijkheid en razernij, van onbekommerdheid en zorg wisselen elkaar in snel tempo af. Zo is het leven. Maar onder al dat onvermijdelijke existeren resoneert van meet af aan iets; aanvankelijk ternauwernood waarneembaar maar gaandeweg dringt een verontrustende ondertoon zich in toenemende mate aan ons op. Een onstuitbare melodie als een aanzwellend noodlot dat alles overstemt en essentieel is. De toekomst heeft zich in de verste hoek van de kamer teruggetrokken. Buiten gaat het leven zijn onhoudbare gang. In een kleine wereld, los van ruimte en tijd, speelt de moeder een lied voor haar kind. Voor het eerst, voor het laatst.

Componiste Alice Augustus, enig kind in een kil gezin, heeft van het Koninklijk Symfonie Orkest de opdracht gekregen tot het vervaardigen van een stuk voor groot orkest ter gelegenheid van het aanstaande jubileum. Ze verkeert op het toppunt van haar kunnen en haar artistieke ambities drijven haar tot misschien wel een magnum opus. Ze wordt beschouwd als een belangrijk componist, maar vrijwel niemand weet dat ze onder pseudoniem haar geld verdient met het schrijven van platvloerse reclamedeuntjes. Wat ook niet helpt: het meezeulen van een moeilijke jeugd en een woelig liefdesverleden. En ondertussen tikt en dwingt de tijd. Alice Augustus is bijna veertig een heeft een knellende kinderwens.Sloop is een roman over kunst en liefde, scheppen en baren - en een mensenleven in al zijn aangrijpende kwetsbaarheid.

'De goudvissen hebben hun jongen opgevreten.' Met die inmiddels klassiek geworden beginzin opent Het meesterstuk, de gepassioneerde en ontroerende kunstenaars-, familie- en relatieroman van Anna Enquist. Het verhaal is geënt op het dramatische schema van de opera Don Giovanni van Mozart, maar stofkeuze en enscenering zijn volstrekt eigentijds. De Don Juan-rol in dit boek is voorbestemd voor de ambitieuze kunstschilder Johan Steenkamer. Onder een voortdurend wisselende belichting schetst Enquist de levensgang van deze niets en niemand ontziende charmeur. Andere hoofdpersonen zijn Johans kwetsbare en toch uiterst weerbare (ex-)vrouw Ellen, zijn demonische moeder Alma en zijn getraumatiseerde broer en rivaal Oscar. Een speciale rol is weggelegd voor Ellens hartsvriendin Lisa, een psychiater, die het explosieve familiedrama zowel betrokken als met een zekere distantie op de voet volgt. Aan het slot van deze roman vol verrassende wendingen en tragische, soms ook tragikomische climaxen, presenteert Johan tijdens de feestelijke opening van een groots opgezette tentoonstelling zijn meesterstuk. Het is niet minder dan een briljante artistieke overwinning op de weerbarstige levensmaterie, maar het is ook een nederlaag. En hij sleurt anderen in zijn val mee.

Bouw Kraggeburg denkt dat zijn ex-vrouw, de pianiste Wanda Wiericke, in Amerika woont en werkt. Maar op een avond lees hij in de krant dat zij begin jaren tachtig door ziekte gedwongen werd haar muzikale carrière op te geven. Wanneer Bouw erachter komt dat Wanda zich heeft teruggetrokken in een dorpje in de Pyreneeën stapt hij in zijn auto met het vaste voornemen de vrouw op te zoeken die haar muzikale ambities belangrijker vond dan haar huwelijk met hem. Zo naderen heden en verleden elkaar gaandeweg in Het geheim. Het heden wordt afwisselend getoond door de ogen van Wanda en Bouw. Daartussendoor ontvouwt zich in korte scènes de levensgeschiedenis van Wanda Wiericke, waarin geheimen een grote rol spelen. Eén tragisch geheim is allesoverweldigend - en uiteindelijk kan alleen de muziek troost bieden. Glückich ist... wer vergisst... was doch nicht zu ändern ist. Een roman over de onzegbare kracht van muziek en de ontoereikendheid van de taal, over menselijk tekort en groot verdriet, liefde en ambitie die met elkaar in conflict komen.

Hoe werkelijkheidslievend of anekdotisch de poëzie van Anna Enquists op het eerste gezicht ook moge zijn, haar volstrekt eigen, elementaire idioom en beeldentaal tillen die gedichten steeds weer naar mythische dimensies.

Summary: Vijftien jaar geleden begonnen Matthijs van Nieuwkerk en Henk Spaan het voetbaltijdschrift voor lezers "Hard gras". In "Hard gras" is altijd het betere voetbalverhaal te lezen geweest. Menig literair auteur maakte een verrassend uitstapje naar het onderwerp voetbal, menig sportjournalist kon zijn creativiteit kwijt in de lange verhalen en bleek te beschikken over onvermoede literaire kwaliteiten. De redactie van "Hard gras", vijf jaar geleden aangevuld met Hugo Borst, selecteerde voor u de beste verhalen uit haar geschiedenis. M.m.v. Hugo Borst, Anna Enquist, Ronald Giphart, Wilfried de Jong, Herman Koch, Jan Mulder, Marcel van Roosmalen, Henk Spaan en vele anderen.