Анатоли Рыбаков Volgorde van de boeken (chronologisch)

Het vervolg op Angst . Het is 1937. Na zijn verbanning zwerft Sasja Pankratov door het land, vastbesloten om te overleven, ondanks Stalins verstikkende terreurbewind. De oude garde van bolsjewieken is uitgeroeid, maar iedereen loopt gevaar: de beulen van gisteren zijn de slachtoffers van vandaag. De dreiging van een oorlog met Duitsland wordt steeds groter, maar Stalin klampt zich vast aan een bondgenootschap met Hitler. De gevolgen zullen desastreus zijn, niet in de laatste plaats omdat Stalin, bijgestaan door de gevreesde Jezjov, het militaire kader praktisch heeft uitgeroeid. Tegen de achtergrond van deze dreigende gebeurtenissen schetst Rybakov hoe het Sasja Pankratovs oude kameraden vergaat. Joera Sjarok die in Parijs als medewerker van de geheime dienst nauw betrokken is bij de jacht op Trotski; Vadim, die meer en meer verstrikt raakt in het verraad, het bedrog en uit lijfsbehoud voor niets meer terugschrikt... Zullen Nina en Lena het overleven, en zal Sasja zijn geliefde ooit terugzien?

Kinderen van de Arbat wordt door veel Sovjet-intellectuelen gezien als het belangrijkste werk van een Sovjet-auteur sinds Dokter Zjivago van Boris Pasternak, omdat het onderwerpen behandelt die eerder niet in de Sovjet-literatuur aan bod kwamen. Rybakovs roman, die als een literaire gebeurtenis wordt beschouwd, heeft geleid tot de opmerking dat 'onze geschiedenisboeken vervangen moeten worden'. Na twintig jaar wachten kon het, grotendeels autobiografische, verhaal in 1987 in afleveringen verschijnen in een literair tijdschrift, dat snel uitverkocht raakte en op de zwarte markt voor hoge prijzen werd verhandeld. De roman vertoont een veelstemmigheid die doet denken aan Dostojevski en beschrijft de Sovjetsamenleving van 1933-1934 in al zijn facetten: van een communistisch studentenmilieu tot de kringen van buitenlandse technici, en van het leven in Siberische ballingschap tot de bureaucratie van de partij. Rybakov kruipt ook in de huid van Josef Stalin, de aanstichter van de Grote Terreur, en portretteert hem als iemand die grilligheid, wantrouwen en haat combineert met consequentie en een sterke machtsdrang. Deze objectieve weergave van het stalinistische tijdperk maakt het boek tot een monument in de Russische literatuur.