Eduard Douwes Dekker Volgorde van de boeken (chronologisch)

'Want aan U draag ik mijn boek op, Willem de Derde, Koning ... KEIZER van 't prachtige rijk van INSULINDE dat zich daar slingert om de evenaar, als een gordel van smaragd ... Aan U durf ik met vertrouwen vragen of 't Uw keizerlijke wil is: ... dat daarginds Uw meer dan dertig miljoen onderdanen worden MISHANDELD EN UITGEZOGEN IN UW NAAM?' Met deze bewogen oproep eindigt Multatuli zijn wereldberoemd geworden Max Havelaar . Hoewel het meer dan honderd jaar geleden op een zolderkamertje van een Brussels hotel geschreven werd, is het nog steeds een zeer toegankelijk en meeslepend boek. Max Havelaar is één groot, vurig protest tegen de onderdrukking van de inlandse bevolking in het toenmalige Nederlands-Indië, maar ook een ingenieus gecomponeerde autobiografie: de ervaringen van Eduard Douwes Dekker als assistent-resident te Lebak en zijn mislukte poging om tegen het onrecht ten strijde te trekken. Multatuli's stijl is virtuoos en ongelooflijk gevarieerd, nu eens nuchter of ironisch, dan weer gevoelig of gedreven. - De portrettering van Batavus Droogstoppel, makelaar in koffie, Lauriergracht no. 37. - De indringende toespraak tot de hoofden van Lebak. - Het ontroerende verhaal van Saïdjah en Adinda. Het zijn stuk voor stuk onvergetelijke juweeltjes van onze letterkunde.

De <i>Max Havelaar</i> is niet alleen de beste roman uit de Nederlandse literatuur; het is ook een roman die na meer dan een eeuw nog steeds actueel is. Inhoudelijk misschien niet eens zozeer: als 'de Javaan' nog steeds mishandeld wordt dan is het tenminste niet meer door ons, en ook niet met ons uitdrukkelijke goedvinden. Maar formeel, als een boek dat begint als een roman en eindigt als iets wat direct ingrijpt in de werkelijkheid, is de <i>Max Havelaar</i> zo modern als geen ander boek in onze letteren. En wie alleen maar naar het romangedeelte kijkt met zijn ingewikkelde structuur, die bij het lezen toch zo logisch en doorzichtig blijft - die kan zich haast niet voorstellen dat er in onze taal nog eens iets zal worden gepresteerd van die kracht.