یرواند آبراهامیان Boeken

آبراهامیان در این کتاب به تحلیل تأثیرات متقابل سازمانهای سیاسی و نیروهای اجتماعی ایران از سده نوزدهم میلادی تا انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ می پردازد. نیروهای اجتماعی را به گروههای قومی و طبقات اجتماعی» تقسیم می کند و با توجه به دستاوردهای جامعه شناسان تأثیرات نظامهای سیاسی بر نظامهای اجتماعی را بررسی می کند. آبراهامیان کارش را با تبیین ساختار اجتماعی سیاسی دوره قاجار و علل و پیامدهای انقلاب مشروطیت آغاز می کند، با بررسی دوره رضاشاه و سقوط او و سالهای بحرانی شهریور ۲۰ تا مرداد ۱۳۳۲ ادامه می دهد و بر این دوره، به ویژه تأثیر و تاثرهای نیروهای سیاسی، تأکید می کند. سالهای پس از کودتا را تا آستانه انقلاب اسلامی به انگیزه ریشه یابی علل وقوع انقلاب و نیروهای مؤثر در آن از نظر می گذراند و اهم حوادث و نیروهای سیاسی و اجتماعی مؤثر این دوره را تجزیه و تحلیل می کند و این گونه نتیجه می گیرد که علت وقوع انقلاب توسعه ناهمگونی بود که رژیم محمدرضاشاه، خواه ناخواه در پیش گرفته بود. آبراهامیان با بررسی نقش مهم اسلام و نیز نقش تعیین کننده شخص امام خمینی (ره) در پیروزی انقلاب بررسی اش را به پایان می برد.