Jack van Elewout Boeken

Jack van Elewout heeft ook in deel twee van de Bredase muziekschets van de 20e eeuw een ongelofelijke hoeveelheid feiten uit het muziekleven van Breda aan de vergetelheid ontrukt. Dit deel heeft betrekking op de koorwereld, de HaFaBra-wereld, de drumbands, schoolconcerten, dirigenten, instrumentalisten. Te veel om op te noemen. Het lijkt erop dat hij het gehele stadsarchief heeft nageplozen. Voor mij was het kennisnemen van al deze zaken een boeiende aangelegenheid. Alles wordt weer eens op zijn plaats gezet. Verbazing en bewondering is er bij mij voor de inzet van zoveel amateurs, vaak ook geleid door prima beroepskrachten. Hoeveel mensen hebben in de muziek een zeer zinvolle vrije tijdsbesteding gevonden? Uit het verhaal, het is bijna een Bredase muziek-encyclopedie, blijkt dat Breda diverse ensembles heeft voortgebracht, die op hoog niveau musiceerden en dat vaak nog doen. Hebben de Bredanaars dat altijd wel voldoende gewaardeerd? Ook de stadsbestuurders? Ik realiseer me best, dat de vraag 'wat moet je subsidiëren' ook in deze tijd nog altijd een moeilijke is. Des te groter is mijn bewondering voor al datgene wat tot stand is gebracht. En ook voor Jack van Elewout, die dit allemaal aan de vergetelheid ontrukte.

Veel van de in dit boek beschreven orkesten, musici, verenigingen en uitgaansgelegenheden, maken deel uit van een grotendeels vergeten geschiedenis. Omdat de namen, de gebeurtenissen en de muziek nooit werden vastgelegd, dreigen ze uit onze gedachten en herinnering te verdwijnen. De klanken van de amusements- en Jazzorkesten van weleer, de mandoline-ensembles of militaire muziekkorpsen, ze lijken binnen enkele generaties te vervliegen. De rijk gedecoreerde uitgaansgelegenheden, muziekschelpen, kiosken, feesttenten, dansscholen, hotels en café's, wie kent ze nog? De mensen, de musici, het publiek. Het scheelde maar weinig of de vergeten geschiedenis van de Bredase dans- en amusementsmuziek was definitief een verloren geschiedenis geworden. Jack van Elewout komt de eer toe dit gevaar te hebben afgewend. Zijn muziekgeschiedenis is bovendien meer dan alleen de neerslag van een gestold verleden. Het encyclopedische wordt afgewisseld met talloze ooggetuigenverslagen en foto's, hetgeen de tijd van weleer weer doet herleven.

In de rijke muzikale historie van Breda neemt de militaire muziek een prominente plaats in. De militaire muziekkorpsen waren een opvallende verschijning in het Bredase stadsbeeld. Naast de ceremoniële militaire taken zorgden ze ook voor muzikale ondersteuning bij allerlei feestelijke gebeurtenissen in de stad. De helaas naar Den Bosch verhuisde Nationale Taptoe was ook een markant muzikaal evenement dat nog lang in de herinnering zal voortleven. Illustere muzikanten als Paul Stenz en Louis de Morée hebben een duidelijke stempel op de Bredase muziekgeschiedenis gezet. In hun spoor gaven veel militaire musici privé-lessen om hun salaris aan te vullen. Daardoor kreeg de Bredase bevolking de mogelijkheid om muziekonderwijs te volgen. In de 19e eeuw was muziek geen verplicht vak in het onderwijs. Naast de militaire musici zorgden ook de muziekhandelaren voor privé-onderwijs. Deze aspecten van de Bredase muziekgeschiedenis waren tot nu toe onderbelicht gebleven.