Edgar de Bruin Volgorde van de boeken (chronologisch)

W 2021 jaar is het vijftig jaar geleden sinds de eerste uitgave van "De dood van mooie herten", een verhalenbundel die de harten van lezers heeft veroverd en een vaste plaats heeft verworven in de canon van de wereldliteratuur. Wat maakt dat we Ota Pavel zo erg waarderen? Wat zorgt ervoor dat we decennia na zijn voortijdige dood nog steeds zijn boeken lezen? Zeker zijn het de tijdloze waarden die in deze teksten zijn vervat: liefde, vriendschap, familie en natuur, evenals de met een subtiele humor doordrenkte nostalgie en hulpeloosheid tegenover de vergankelijke wereld en tijd. Maar misschien is het belangrijkste die, zo kenmerkende voor Pavel, magie van het leven, ongrijpbaar, geweven uit woorden en herinnerend dat elke dag, zelfs de niet mooiste, een enorme waarde heeft, die we echter vooral in onze harten moeten terugvinden. De verhalen in deze bundel zijn geschreven door een auteur die jarenlang met een zware ziekte heeft geworsteld. Ota Pavel vermoedde waarschijnlijk dat hij het belangrijkste werk van zijn leven aan het creëren was.

In Anna in kaart gebracht krijgen we een prachtig beeld van de jonge vrouw: Anna. Ze is het middelpunt van allerlei andere levens, zonder zelf aan het woord te komen. Met elk hoofdstuk komt Anna scherper in beeld, worden haar geheimen zichtbaarder en haar gedrag begrijpelijker. De kaart van Anna wordt gelegd door haar zwijgende grootvader, haar te oude minnaar, haar onvolwassen vriendje, een toevallige passant en een naamloze 'anatoom-historicus'. Personages verdwijnen en duiken dan weer op, bezien door de ogen van weer andere personages. Een naam die ergens terloops wordt genoemd blijkt in een later hoofdstuk een hoofdpersoon. Anna in kaart gebracht is een hypermoderne mozaïekvertelling die niet alleen met prachtige taal en beelden verteld is, maar die ook een tijdskritiek geeft: zijn we echt geïnteresseerd in andere mensen of nemen we genoegen met onze eigen vooroordelen?

De geliefden Josef en Kveta waren gelukkig geweest tot Josef als politiek gevangene in een kamp belandde en Kveta een verhouding begon met Hynek, Josefs vroegere vriend en verrader. Na zijn vrijlating tijdens de Praagse Lente proberen Josef en Kveta hun relatie weer op te bouwen, maar hoeveel ze ook van elkaar houden, hij lijkt haar niet écht te kunnen vergeven.

Een jonge verteller schetst portretten van de joodse bewoners in zijn geboortedorp, die later naar de concentratiekampen worden afgevoerd.

Een Tsjechische vrouw in New York doet verwoede pogingen om in relaties de erotische ervaringen met haar ideale minnaar te herhalen.