Jan Gielkens Volgorde van de boeken (chronologisch)

Een journalist heeft weinig zin om het verhaal te schrijven over een bijna vergeten scheepsramp die plaatsvond op een koude januarinacht in 1945 in de Oostzee. Zijn moeder, overlevende van de ramp, heeft hem dit verhaal al honderdmaal verteld. Nu, vijftig jaar later, ontdekt hij dat er een vervolg aan vast zit, een vervolg dat hem direct aangaat. Het begint allemaal op 4 februari 1936: vier schoten maken een einde aan het leven van de hoge Duitse nazi-functionaris Wilhelm Gustloff. De dader, een joodse student, hoopt zo verzet op te roepen. De nazi´s maken van Gustloff een martelaar en noemen zelfs een schip naar hem. Tijdens de oorlog dient het als hospitaalschip totdat het op 30 januari 1945, overladen met bijna tienduizend mannen, vrouwen en kinderen, de haven van Gotenhafen bij Danzig uitvaart. De passagiers zijn burgers die op de vlucht zijn voor het Sovjet-Russische leger, maar ook terugtrekkende Duitse soldaten..Diezelfde nacht wordt het schip door een onderzeeër van de Russische marine tot zinken gebracht en vindt de grootste scheepsramp uit de geschiedenis plaats. In krabbengang stelt een aspect van de Duitse geschiedenis aan de orde dat volgens Günter Grass te lang onbesproken is gebleven en waarvan de nawerkingen nog steeds voelbaar zijn, bijvoorbeeld in het ontstaan van de Duitse neonazi-beweging.

In negenennegentig verhalen geeft Günter Grass (1927) een beeld van deze eeuw, van 1900 tot 1999. Over elk jaar geeft de ik-figuur een verslag van of commentaar op kleine en grote gebeurtenissen van deze eeuw, beschrijvingen van belangrijke en onbelangrijke personen. Het boek is geen roman (zoals Geert Mak, 'De eeuw van mijn vader') maar een verhalenbundel, met afzonderlijke ooggetuigenverslagen over elk jaar. De lezer krijgt een buitengewoon boeiend en afwisselend beeld van de twintigste eeuw. Zeer goed te lezen, prima vertaald door Jan Gielkens en mooi uitgevoerd. MIJN EEUW is een boek vol verhalen, negenennegentig om precies te zijn: negenennegentig verhalen over de negenennegentig afgelopen jaren van de ten einde lopende eeuw. Door de ogen van telkens weer andere mensen vertelt Günter Grass over grote gebeurtenissen en ogenschijnlijke onbenulligheden, over technische uitvindingen en wetenschappelijke ontdekkingen, sportieve en culturele prestaties, grootheidswaan, vervolging en moord, oorlog en catastrofen, en over telkens weer een nieuw begin. Met elkaar leveren deze verhalen een levendig en verrassend afgerond beeld op van deze gruwelijke, fantastische eeuw.

Een Poolse restauratrice en een kunsthistoricus uit de DDR vatten het plan op een Duits-Poolse verzoeningsbegraafplaats te stichten.