J. J. Voskuil Boeken

In dit derde deel van Het Bureau, Plankton , neemt de druk op Maarten Koning om zijn proefschrift te schrijven toe, zoals ook van hem en zijn afdeling verlangd wordt om meer in de openbaarheid te treden, twee zaken waarvoor hij allergisch is. In weerwil van de bezuinigingsmaatregelen die volgen op de oliecrisis van 1974 breidt de bezetting van het Bureau zich nog steeds uit en wordt de koffieruimte steeds meer een ontmoetingsplaats. Met pijn en moeite komt Maarten Koning tot het inzicht dat het werk op het Bureau het grootste deel van zijn leven vult en dat er onherroepelijk een ogenblik zal komen waarop hij daarvoor verantwoording zal moeten afleggen, al was het alleen maar tegenover zichzelf. Hij vecht de bestaande ideeën over het vak aan en steekt met name ook tijdens internationale congressen zijn afkeer van macht en loze pretenties niet onder stoelen of banken. Dat maakt hem ongewild tot hoofdrolspeler in een reeks confrontaties. Plankton eindigt dramatisch.

Die Jahre 1987 bis 1989. Maarten Koning ist in Frührente und versucht, seine Tage mit kleinen Arbeiten im Haus, ausgedehnten Spaziergängen mit seiner Frau Nicolien und Fahrradtouren durch die Weiten der niederländischen Landschaft zu füllen. Das Büro lässt ihn trotzdem nicht los: Vor seiner Pensionierung hatte er darum gebeten, noch eine Weile den Schreibtisch im Dachkämmerchen benutzen zu dürfen – um Projekte abzuschließen, wie er den Kollegen erzählt, in Wahrheit jedoch eher, um den Entzug von Wichtelmännchen und Mittwinterhörnern etwas weniger kalt zu halten. Doch die Atmosphäre im Büro hat sich nach dem Weggang Maartens geändert. Unbehagen beschleicht ihn, als er mit ansehen muss, wie ein neuer Abteilungsleiter das zerstört, was er aufgebaut hat. Die meisten seiner ehemaligen Mitarbeiter folgen klaglos, wenn nicht gar begeistert, dem neuen Kurs. Maarten spürt eine zunehmende Feindseligkeit seiner ehemaligen Abteilung ihm gegenüber. Als er eines Morgens erscheint, um sich an seinen Schreibtisch zu setzen, muss er eine erschütternde Entdeckung machen.

Dit tweede deel van Het Bureau, Vuile handen, beschrijft de jaren tussen 1965 en 1973. Buiten woeden het Bouwvakkersoproer, de Maagdenhuisbezetting en de Vietnam-demonstraties. Het Bureau zelf groeit uit zijn voegen en verhuist naar een oud bankgebouw aan de Amsterdamse Keizersgracht. In een conflict met het Hoofdbureau over samenwerking met een Zuid-Afrikaans Instituut voor Volkscultuur neemt Maarten Koning bijna zijn ontslag. De gepensioneerde directeur Anton Beerta blijft achter de schermen actief. Hij haalt Maarten tegen zijn zin in de Vlaams-Nederlandse redactie van Ons Tijdschrift en splitst hem een onmogelijke opdracht in de maag voor de Europese Atlas voor Volkscultuur. Als Maarten zich tijdens een congres van die opdracht tracht te bevrijden, maakt hij zichzelf onbedoeld tot spreekbuis van de jongere congresleden. Dit geeft hem het gevoel in een fuik te zijn gezwommen

Alle zeven van de reeks 'Het Bureau' verzameld in een verzamelbox, met beperkte oplage.'The Great Dutch Novel' - NRC Handelsblad

In de jaren 1975 tot 1979 zijn ziekte en catastrofes alomtegenwoordig. Anton Beerta, de oude directeur, leeft na een beroerte in een verzorgingstehuis en is slechts een schim van zichzelf. Nicoliens moeder lijdt eveneens aan voortschrijdende dementie en moet in een verzorgingstehuis worden opgenomen. Ad Muller heeft niet zulke ernstige problemen, maar zijn chronische klachten zoals 'moeë ogen' en koortsaanvallen leiden ertoe dat ook hij in het ziekenhuis moet, zonder dat dit de productiviteit op kantoor beïnvloedt. De kantoormedewerkers worstelen steeds meer met verveling, wat hen dwingt tot een symposium dat echter volledig uit de hand loopt, evenals een kleine tentoonstelling voor de nieuwe evaluator van het ministerie. Zodra het lijkt alsof ze alle uitdagingen hebben overwonnen, vraagt de subsidieverstrekker om informatie over de afronding van de al tien jaar lopende 'Bibliografie van het geestelijke lied in Nederland'. Dit project, waaraan in het geheim is gewerkt, staat nu onder druk, en het blijkt dat de oorspronkelijke onderzoeksvraag verkeerd is geformuleerd, wat de kans op een antwoord vrijwel onmogelijk maakt.

Meneer Beerta is het eerste deel van een zeven-delige roman die de menselijke verhoudingen op en rondom een wetenschappelijk instituut tussen 1957 en 1987 onderzoekt. Hoofdpersoon Maarten Koning, die ook in het debuut van J.J. Voskuil voorkomt, ervaart de maatschappij als bedreigend en heeft moeite met aanpassen. Dit leidt tot een scherpe zelfreflectie en kritiek op zijn collega's. Voor Maarten is de wereld een schijnwereld waar mensen hun behoefte aan aandacht, erkenning of macht verbergen achter ogenschijnlijk zinvolle, maar in werkelijkheid zinloze werkzaamheden. Deze verborgen behoeften veroorzaken talloze wrijvingen en spanningen, soms met tragische, maar meestal met komische gevolgen. Het verhaal beslaat de jaren 1957 tot 1965 en eindigt met de pensionering van Beerta als directeur. Maarten leert Beerta kennen als een beminnelijke scepticus, wat hem aanspreekt. Het geïdealiseerde beeld dat hij van Beerta heeft, vervaagt echter naarmate het verhaal vordert, hoewel hij zijn sympathie voor hem behoudt. Tegelijkertijd is de lezer getuige van Maartens vergeefse pogingen om bondgenoten te vinden in zijn afkeer van de loze pretenties van zijn omgeving.

Bij leven publiceerde J.J. Voskuil twee romans: Bij nader inzien en Het Bureau, die tezamen de periode 1946-1989 omspannen. Hierin ontbraken echter de jaren 1954-1956. Nu is er dan Binnen de huid, de roman die beide andere romans met elkaar verbindt.In Binnen de huid zijn van de vriendengroep die Voskuil in Bij nader inzien portretteerde vrijwel alleen nog Maarten en Nicolien Koning en Paul en Rosalie Dehoes overgebleven. In de loop der tijd zijn tussen beide paren emotionele spanningen ontstaan en deze komen in Binnen de huid aan de oppervlakte.Als enige van de drie romans is Binnen de huid geschreven in de ik-vorm. Hierdoor wordt de lezer als nooit tevoren het gedachtenleven van Maarten Koning binnengetrokken. De roman toont een gevecht tussen zijn emoties en zijn ratio, en in dat gevecht 'binnen de huid' raakt Koning zelf het spoor af en toe bijster. Het is een intieme, genadeloos eerlijke en pijnlijke registratie van een schrijver die alleen door nauwkeurige verslaggeving kon hopen uit de put te klimmen waarin hij terechtgekomen was.

J.J. Voskuil (19262008) was a Dutch novelist known best for his epic cycle of novels Het Bureau. This novel was published posthumously by his wife, and is another Voskuil classic well worth reading. The story describes the friendship between Maarten and Nicolien Koning and their two homosexual neighbours. Voskuil's narrative does not shy away from conflict and misunderstandings, and is a very lively portrait of Maarten and Nicolien's relationship as well as their interactions with the outside world.

En ook weemoedigheid , deel vijf van Het Bureau, omspant de jaren 1979-1982. Terwijl hoofdpersoon Maarten Koning in zijn vak steeds meer aanzien krijgt, ziet hij de bestuurlijke problemen op het wetenschappelijk Bureau waar hij werkt alleen maar groeien. Bezuinigingspogingen leiden tot toenemende bureaucratisering en centralisering, die de schijn moeten wekken dat er doelmatig en op hoog niveau wordt gewerkt. Intussen dwingt de Vakbeweging een systeem van periodieke beoordeling af, die de bedoeling hebben eventuele ontslagprocedures te vertragen. Onder deze druk moet Maarten oplossingen vinden voor de doelmatige besteding van de steeds schaarser wordende financiële middelen. Met zijn radicale voorstellen maakt hij zich niet geliefd bij de andere afdelingen op het Bureau. De eisen die hij aan de kwaliteit van de productie stelt, verdiepen ook de scheuren binnen zijn eigen afdeling, doordat een aantal van zijn mensen hem niet wil of kan volgen. Maar hij moet impopulaire beslissingen nemen, wil hij de afdeling door de bezuinigingsslag loodsen. Dat hij in deze machtsstrijd het hoofd boven water weet te houden, komt vooral doordat zijn jaren geteld zijn, wat zich met de pensionering van oudere collega’s al aankondigt. Ironisch genoeg vervult hem dat, als hij zich daarvan voor het eerst bewust wordt, met weemoed.

11 verhalen met een dier als onderwerp en titel. De eerste zes (De kip, De duiven, De zwaan, De muis, De hond, De Fuut) werden eerder gepubliceerd in "Onder andere" (2007) De volgende vier (De rat, De koe, De mus, De tor) zijn fragmenten uit verschillende delen van "Het bureau". Het laatste verhaal "Het varken" is in dit bundeltje voor het eerst in boekvorm gepubliceerd.

Verslag van een voettocht van de Nederlandse schrijver (1926- ) door de Provence in 1981.

J. J. Voskuils Monumentalroman 'Das Büro' ist Literatur gewordenes Büroleben, wie viele es kennen. 'Het Bureau' erreichte Kultstatus in den Niederlanden und wurde mit vielen Literaturpreisen ausgezeichnet. Nach Band 1, 'Direktor Beerta', und Band 2, 'Schmutzige Hände', folgt nun der dritte Band in deutscher Übersetzung und mit einem Nachwort von Gerbrand Bakker. Schaurig-öde bleibt der Alltag im Büro des Maarten Koning auch in den Jahren 1972–1975. Die fleißigen wie auch die weniger fleißigen Volkskundler in Amsterdam sind zumeist mit sich selbst beschäftigt, oder sie spinnen Intrigen. Dabei bahnen sich bereits die Katastrophen an: der ständige Ärger mit Professor Pieters aus Antwerpen über die Redaktionslinie der gemeinsamen Zeitschrift oder die eigenmächtige Entscheidung Maartens, über den Kopf Direktor Balks hinweg für die traditionelle Neujahrskarte des Büros einen 'Brummtopf' als Motiv zu nehmen – eine Entscheidung, für die er bitter büßen muss. Immerhin wird wenigstens ein Film über uralte bäuerliche Traditionen fertig, wenn auch mit kleinen Schönheitsfehlern: Einer der Protagonisten hat vergessen, seine Armbanduhr abzulegen, ein anderer trägt einen flotten Sporthut auf dem Kopf. Auch privat hat Maarten einiges zu verkraften: Sein Vater stirbt, und auch für den ehemaligen Büro-Direktor Beerta geht das Jahr gar nicht gut aus …

Nicolien begrüßt den Zuzug der neuen Nachbarn ins Mehrparteienhaus überschwänglich. Ihr Mann Maarten hingegen beschließt nach nur einer Begegnung, die beiden Männer völlig uninteressant zu finden. Der Kontakt zu Petrus und Peer ist zunächst bemüht freundlich, nimmt dann zusehends groteske Formen an. Die Auseinandersetzungen zwischen Maarten und Nicolien über die Nachbarn im Speziellen und Außenseiter im Allgemeinen werden immer fundamentaler. In fulminanten Streitszenen schafft J. J. Voskuil das bewegende und vor allem urkomische Porträt einer Ehe im Zeichen einer unlösbaren Frage. Dieses Puzzlestück aus Voskuils literarischem Universum, wie immer kongenial übersetzt von Gerd Busse, durfte erst nach dem Tod des Autors veröffentlicht werden. Zu groß war die Sorge, das Porträt der misslingenden Freundschaft könnte die realen Vorbilder verdrießen.