Het Chanson de Roland

Meer over het boek

De ‘chansons de geste’ vormen het epos van de Franse middeleeuwen. Het zijn heldendichten waarin de grootste daden van het voorgeslacht werden bezongen, op melodieën die helaas verloren zijn gegaan: Tijdens feesten in dorp of kasteel, in pleisterplaatsen van pelgrims verschenen jongleurs met hun improvisaties op het mondeling overgeleverde repertoire. Tot de Karolingische cyclus, met Karel de Grote als centrale figuur, behoort ook het <i>Chanson de Roland</i>, hete oudst bekende epische gedicht — tevens het meesterwerk van het genre. De historische kern van het verhaal is de rampzalige terugtocht van Karel de Grote’s leger uit Spanje, waarvan de achterhoede in 778 door Baskische bergbewoners werd overvallen. Roland, hertog van de ‘mark’ Bretagne, liet daarbij het leven. In de overlevering zwol de groep Basken aan tot een Saraceens leger van honderdduizenden, dat door verraad aanvankelijk zegeviert, maar tenslotte door Karel de Grote wordt verpletterd. De antithese op wereldniveau tussen de door Karel de Groet gesymboliseerde christenheid en de mohammedaanse wereld, aangevoerd door Karels groet tegenspeler Baligant, is ook de vinden op het psychologische vlak: Tegenover de naar overmoed neigende, ridderlijke dapperheid van Roland staat de bezonnenheid van zijn vriend Olivier. Dank zij het assonerende Nederlands va Arjaan van Nimwegen zijn de 4002 tienlettergrepige verzen, die zo’n geweldige invloed hadden op de Europese literatuur, nu toegankelijk geworden voor een groter publiek.