Marianne Kaas Boeken

Berlijn, 1933. Met de opkomst van het nationaalsocialisme wordt de introverte scholiere Charlotte Salomon steeds stiller, aangezien haar klasgenootjes niet meer met joden mogen omgaan. Toch begint het leven haar langzaam toe te lachen: haar stiefmoeder, een beroemde zangeres, brengt leven in de brouwerij en heeft een aantrekkelijke zangleraar die interesse in Charlotte toont. Bij hoge uitzondering wordt ze toegelaten tot de kunstacademie, maar haar wereld stort in wanneer ze naar haar grootouders in Zuid-Frankrijk vlucht. Daar ontdekt ze dat haar moeder niet is overleden aan griep, maar zelfmoord heeft gepleegd. Zelfmoord herhaalt zich als een treurig refrein in haar familie, en Charlotte is vastberaden deze traditie te doorbreken. Ze begint te schilderen, vastbesloten de doden tot leven te wekken. Haar werk is snel, kleurrijk en groots, en culminert in een gigantisch kunstproject dat schilderijen, muziek en tekst combineert: Leven? Of theater? De dreiging van de dood is echter overal om haar heen: in haar familie, in haar geboortestad, in haar Franse toevluchtsoord, en uiteindelijk in Auschwitz. Dit verhaal schetst het buitengewone portret van een moedige vrouw, en de auteur heeft haar leven weten te vangen in een onvergetelijke roman.

Claude Lanzmann is de maker van de film Shoah, die sinds zijn première in 1985 geldt als een filmische en historische gebeurtenis die wereldwijd miljoenen mensen heeft geraakt. Shoah is een unicum in de filmgeschiedenis, een kunstwerk van absolute originaliteit, geen fictie en geen documentaire, dat ons onverbiddelijk en meer dan negen uur lang de massamoord op de joden door de nazi's laat herbeleven. In zijn autobiografie doorkruist Claude Lanzmann een twintigste eeuw die hem meermalen in een dodelijke afgrond deed kijken, zonder dat hij daarbij zijn tomeloze levenslust verloor. Hij vertelt over zijn belevenissen als jeugdige verzetsstrijder, zijn vriendschappen met Jean-Paul Sartre en andere schrijvers rond het literair-politieke tijdschrift Les Temps modernes, zijn relatie met Simone de Beauvoir, zijn strijd voor Israël en tegen de doodstraf, de totstandkoming van Shoah, waar hij twaalf jaar aan werkte, zijn vele wereldreizen en zijn amoureuze ontmoetingen. Lanzmann is niet alleen een groot cineast maar ook – dat ontdekt men bij het lezen van dit boek - een groot schrijver. De Patagonische haas is een hoogst markante en internationaal zeer succesvolle autobiografie die de lezer ademloos laat kennismaken met de vele levens van Claude Lanzmann. Het werd verkozen tot 'Boek van het jaar' in Frankrijk en bekroond met de prestigieuze WELT Literatuurprijs.

In het dagboek van Hélène Berr, dat de periode bestrijkt van 7 april 1942 tot 15 februari 1944, volgen we het leven van een Joods meisje uit een gegoede familie in bezet Parijs. Aanvankelijk beschrijft Berr hoe ze geniet van het studentenleven en haar studie aan de Sorbonne, de wandelingen door Parijs en haar beginnende liefde voor Jean Morawiecki. Maar algauw wordt die ogenschijnlijke zorgeloosheid verstoord. Door de anti-Joodse verordeningen van de bezetter wordt het leven van Hélène en de mensen in haar omgeving steeds meer ingeperkt en nemen de dreiging en eenzaamheid toe. Uiteindelijk wordt het dagboek een manier om haar ervaringen te delen met haar verloofde Jean, die Frankrijk heeft verlaten om zich aan te sluiten bij de Vrije Fransen van generaal de Gaulle. ‘Ik weet’, schrijft Hélène, ‘waarom ik dit dagboek bijhoud, ik weet dat ik wil dat Jean het krijgt als ik er niet ben wanneer hij terugkomt. Ik wil niet weggaan zonder dat hij alles weet wat ik in zijn afwezigheid heb gedacht.’

Fictionalized biography of the last thirty years of the French sculptor Camille Claudel. She and August Rodin have been lovers. Camille has been put in a service home, against her will. She abides her time, waiting for visitors, who rarely come to visit her. Then her brother Paul takes her out, to the beach. Camille prepares carefully for the ride and the walk. Long periods of waiting; lots of memories; streams of thoughts, they all come and pass by. Described as only the French can; Desbordes’ writing is a fine example of French writing. JM

Ergens in de provincie, in het stadje Bouville, leidt de historicus Roquentin een geïsoleerd bestaan. Hij heeft zich teruggetrokken om een studie te schrijven over het leven van de achttiende-eeuwse markies de Rollebon. Roquentins eigen leven is veelbewogen. In zijn nieuwe, deprimerende omgeving voelt hij zich geconfronteerd met de naakte feiten. Zijn dromen zijn vervlogen. Er is alleen nog het leven. Walging biedt naast illusieloosheid een venster in de nacht van de walging van het bestaan.

Cuarenta y un años después de publicar su primera novela, Marguerite Duras se convierte de la noche a la mañana, con el amante, en una autora solicitada por todos los públicos. Y, además, recibe poco después, en noviembre de 1984, el prestigioso premio Goncourt. A todos emociona sin duda esta narración autobiográfica en la que la autora expresa, con la intensidad del deseo, esa historia de amor entre una adolescente de quince años y un rico comerciante chino de veintiséis.

Nirvah leeft in het Haïti van de jaren zestig, dat beheerst wordt door het schrikbewind van de Duvaliers. Haar man Daniel werkt als journalist voor de belangrijkste oppositiekrant. Zijn kritiek op het regime wordt hem niet in dank afgenomen: hij wordt opgepakt door de militie en Nirvah blijft achter met hun kinderen. De enige manier om haar man terug te zien en voor haar gezin te kunnen zorgen is dat ze zich inlaat met de gevaarlijke Raoul Vincent, een belangrijke functionaris binnen het regime. Hij is al sinds hun eerste ontmoeting geobsedeerd door Nirvah, die begrijpt dat ze haar lichaam zal moeten verkopen - maar wat zet ze daarmee nog meer op het spel?

Een jonge leraar Duits uit Parijs brengt met zijn schoolklas een bezoek aan het concentratiekamp Buchenwald. Daar ziet hij een foto van een gevangene die als twee druppels water op zijn vader lijkt. Hoe is die gelijkenis te verklaren? Als hij het voorval later aan zijn vader vertelt, reageert die ontwijkend. Welk oorlogsverhaal schuilt er achter deze foto? Welke familiegeheimen komen aan het licht?

Door zijn aandacht en inlevingsvermogen voor mens en dier in een marginaal bestaan weet een eenvoudige man hen wat meer levensgeluk te verschaffen.