J.J. Oversteegen Boeken

Verzamelde werken VII (Garmond-Editie), *Ideën*, 1047 t/m 1080, waarin Multatuli *De geschiedenis van Wouter Pieterse*, begonnen in VW III, voortzet. Multatuli benadrukte dat *Woutertje Pieterse* geen roman is. Het verhaal is door de ideeen heen gevlochten en wordt afgewisseld met verhandelingen over, bijvoorbeeld, de Nederlandse taal, het Hollandse dijkenstelsel, tips voor een nieuwe manier van taalbeschowing en het verschil tussen ij en y. Multatuli hanteert graag sarcasme om domheden op de korrel te nemen. Bijzonder is ook dat hij vaak verwijst naar eerdere Ideën, en heeft dan ook het nummer paraat. Hij blijft zich verbazen en beklagen over het zwijgen en gebrek aan actie van de politiek en zijn publiek als reactie op zijn werk. Eduard Douwes Dekker (1820-1887), Nederlands schrijver, bekend onder het pseudoniem Multatuli (Latijn voor 'ik heb veel gedragen'). Douwes Dekker was van 1840 tot 1856 koloniaal ambtenaar in Nederlands-Indië (Indonesië). Na een conflict met zijn superieuren keerde Douwes Dekker miskend en berooid terug naar Europa. Zijn bekendste werk, Max Havelaar (1860), is een felle aanklacht tegen misstanden onder het koloniaal bewind en de inlandse regenten. Later publiceerde hij Ideën, met daarin de roman Woutertje Pieterse, toneelstukken en vele brieven. Door zijn humor, stylistische capaciteiten en zijn sociaal engagement is Multatuli ook nu nog een veel en graag gelezen auteur.

De lange ondertitel van Max Havelaar, `of de koffij-veilingen der Nederlandsche Handel-Maatschappij , riep destijds veel kritiek op. Het boek leest inderdaad allerminst als een bedrijfsgeschiedenis. Veel meer is het een aanklacht: tegen koloniale uitbuiting en een corrupte bureaucratie in het Nederlands-Indië« van de negentiende eeuw, en tegen de in eigen ogen oneerlijke behandeling van auteur Eduard Douwes Dekker, zelf een gewezen ambtenaar in de Oost. Door de misstanden die het blootlegde, reikte de invloed van Max Havelaar tot ver buiten de literaire wereld. `Een boek waarin op een helse manier de spot wordt gedreven met de droogstoppels van de maatschappij, die gezet worden tegenover het eeuwige drama van idealisten die het onderspit delven en slachtoffer worden van hun eigen dromen.