Przeciw metodzie

Meer over het boek

Niemal pół wieku od pierwszego wydania tego klasycznego dzieła współczesnej filozofii nauki pozostaje ono świeże, inspirujące i sporne. Paul Feyerabend, austriacko-amerykański intelektualista, obok T.S. Kuhna i I. Lakatosa, wprowadza nowe spojrzenie na rozwój nauki. Zakwestionował liniowo-logiczno-racjonalną ewolucję na rzecz historycznego procesu zmian, które nie zawsze są współmierne. Feyerabend krytykuje metodę naukową i proponuje „anarchistyczne” podejście do teorii naukowych, wyrażone w słynnej formule „anything goes”, co oznacza, że wszystkie teorie mogą być testowane. Jego „metametodyczne” podejście polega na kontrindukcyjnym testowaniu teorii z użyciem przeciwstawnych rozwiązań, co prowadzi do ich obrony lub obalenia. Jako przykład podaje Kopernika, który sformułował swoją teorię wbrew faktom empirycznym. Feyerabend twierdzi, że metoda naukowa i racjonalność hamują rozwój, prowadząc do utartych ścieżek „nauki normalnej”. Jego praca przyczyniła się do nowego postrzegania nauki jako formy ludzkiego działania uwarunkowanego kulturowo, a nie tylko logicznie. Wciąż aktualne pozostaje pytanie, czy i dlaczego taka nauka odkrywa coś istotnego.