Józef Maria Ruszar Volgorde van de boeken (chronologisch)

W przygotowaniach do stulecia urodzin Zbigniewa Herberta powstał zbiór szkiców analizujących dwa główne źródła inspiracji jego poezji: filozofię i sztukę. Refleksje dotyczą koncepcji filozoficznych, które Herbert poznał podczas studiów, oraz jego zachwytu malarstwem i rzeźbą, które stały się tematem wielu jego wierszy. Ekfrazy te prowadzą do rozważań egzystencjalnych i historiozoficznych, a ich wartość jest badana pod kątem aktualności i żywotności. Zbiór zawiera m.in. analizy dotyczące filozofii Apollo i Dionizosa, wpływu presokratyków oraz Nietzschego na twórczość Herberta, a także jego relacji z rzymskim stoicyzmem. Wskazuje na ból istnienia oraz mistyczną intuicję, a także bada sens historii w kontekście jego wierszy. Autor, Józef Maria Ruszar, jest doktorem habilitowanym nauk humanistycznych i dyrektorem Instytutu Literatury. Od 2004 roku organizuje międzynarodowe konferencje naukowe poświęcone Herbertowi oraz wydaje serię Biblioteka Pana Cogito. W przeszłości był aktywnym działaczem opozycji antykomunistycznej, redaktorem nielegalnych pism oraz uczestnikiem strajków w Gdańsku. Jako emigrant w USA pracował w Radiu Wolna Europa. Jest autorem wielu książek dotyczących twórczości Herberta oraz literatury polskiej XX wieku.

Poezja Jana Polkowskiego dzieli się na dwa okresy: 1977-1990 oraz od 2009 roku. Po dwudziestoletnim milczeniu poeta powrócił z tomem "Cantus", co zostało szeroko odnotowane w mediach. W twórczości drugiego okresu nie widać większych zmian, ale wyraźniej eksponowane są wątki religijne, a także pojawiają się wiersze senilne, refleksyjne i pełne wspomnień. Monografia analizuje kluczowe tematy jego poezji. Pierwszym z nich jest silny związek z miejscem, rozumianym jako Polska i jej małe ojczyzny, takie jak Nowa Huta, Kraków czy Tymowa. Szczególnie dramatyczne dzieje młodego miasta, obecnej dzielnicy Krakowa, mają w Polkowskim wybitnego herolda. Inne istotne tematy to tragiczna historia Polski, uwieczniona w tomie "Głosy", oraz kwestia Kresów, które są osobistym dziedzictwem poety. Wileńszczyzna, związana z jego ojcem, AK-owcem, ma kluczowe znaczenie w jego twórczości. W rozdziale "W prowincji niepamięci" opisana jest pamięć Kresów. W aspekcie religijnym zawarte są dwa szkice: interpretacja wiersza "Piero della Francesca Madonna brzemienna" oraz analiza obecności Ducha Świętego w poezji. Aneks zawiera skróconą wersję posłowia z tomu "Rozmowy z Różewiczem", będącego odpowiedzią na wiersze tego poety.