Książka o teraźniejszości Śląska Opolskiego podsumowuje doświadczenia badawcze oraz zaangażowanie w praktykę społeczną. Autor porusza istotne problemy społeczne o charakterze globalnym, które manifestują się w regionie opolskim, prowadząc do poważnych skutków społecznych. Rozważania osadzone są w kontekście tradycji badań społecznych w międzywojennej polskiej socjologii oraz badań prowadzonych na Śląsku Opolskim po II wojnie światowej do czasów transformacji ustrojowej. W książce przedstawione są różnorodne tematy badań dotyczących Opolszczyzny, takie jak integracja społeczna zróżnicowanej etnicznie ludności, konflikty etniczne, dominacja kulturowa, a także problemy środowiskowe (np. katastrofy powodzi), bezrobocie i migracje. Szczególną uwagę autor poświęca trzem kluczowym problemom: kryzysowi demograficznemu, migracji oraz rynkowi pracy w regionie. Analizuje społeczne skutki tych zjawisk, zwracając uwagę na procesy depopulacji związane z nasilonymi migracjami oraz zmianami w stylach życia. Przedstawia również mechanizmy zaradcze opracowane przez lokalnych socjologów i demografów, w tym koncepcję Specjalnej Strefy Demograficznej (Opolskie dla rodziny), której realizację rozpoczęły władze samorządowe województwa opolskiego.
