David Van Reybrouck Boeken

Vijf jaar lang werkte David Van Reybrouck aan zijn monumentale Revolusi, waarin hij bijna tweehonderd mensen interviewde, de laatste levende getuigen van de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd. Zijn onderzoek, dat zich uitstrekte van Indonesische rusthuizen tot Japanse miljoenensteden en afgelegen eilanden, onthulde tal van nieuwe verhalen, ook vanuit Nederland. De veelheid aan perspectieven en herinneringen weeft hij samen tot het aangrijpende verhaal van de Indonesische onafhankelijkheid, een proces dat zich in bloed, pijn en hoop voltrok. De onafhankelijkheidsstrijd, die zijn hoogtepunt bereikte in de jaren veertig, werd vaak gezien als een conflict tussen Nederland en Indië, maar het was in werkelijkheid een mondiale gebeurtenis. Dit boek trekt de strijd uit het nationale perspectief en benadrukt het belang ervan als een wereldhistorische gebeurtenis. Indonesië was het eerste land dat na de Tweede Wereldoorlog zijn onafhankelijkheid uitriep. Na de Japanse bezetting kwamen jonge rebellen gewapenderhand in opstand tegen elke nieuwe vorm van overheersing. De aanwezigheid van Britse, Australische en Nederlandse troepen leidde tot de eerste moderne dekolonisatieoorlog. Deze strijd inspireerde onafhankelijkheidsbewegingen wereldwijd, vooral na de Bandung-conferentie van 1955, het eerste wereldcongres zonder het Westen. De wereld had zich met de Revolusi bemoeid en was erdoor veranderd.

Aan het begin van de eenentwintigste eeuw is Congo, een uitgestrekt land in het hart van Afrika, een van de meest onrustige naties ter wereld, rijk aan essentiële grondstoffen en tegelijkertijd getroffen door gruwelijke conflicten. David Van Reybrouck onderzoekt de verbijsterende geschiedenis van Congo, van de periode vóór de ontdekkingsreiziger Stanley tot de recente invloed van China en de economische crisis. Van 1885 tot 1908 werd het land geregeerd door koning Leopold II, die een fortuin vergaarde met rubber. De Belgische kolonisatie tussen 1908 en 1960 leidde tot industrialisatie en infrastructuur, maar ging ook gepaard met paternalisme. De onverwachte overgang naar onafhankelijkheid rond 1960 is een verhaal vol idealisme en intriges. Het nieuwe land belandde in een tumultueuze periode die culminerde in een van de dodelijkste conflicten sinds de Tweede Wereldoorlog, na een dictatuur van 32 jaar onder Mobutu. Van Reybrouck baseert zijn werk op zeldzaam archiefmateriaal, baanbrekend onderzoek en honderden gesprekken met Congolezen, variërend van eeuwlingen tot kindsoldaten en ministers. Hun verhalen zijn verweven in deze uitgebreide geschiedenis.

Onze representatieve democratie verkeert in een crisis. De legitimiteit ervan wordt ondermijnd door een dalende opkomst bij verkiezingen, grilliger kiezers en een dramatische afname van leden bij politieke partijen. Dit leidt tot een verminderde efficiëntie, waarbij politici hun beleid steeds vaker moeten afstemmen op de volgende verkiezingen. David Van Reybrouck noemt dit het democratisch vermoeidheidssyndroom. De huidige aanpak is vaak een kwestie van pappen en nathouden, met enkele marginale vernieuwingen die niet voldoende blijken. Van Reybrouck pleit voor een terugkeer naar een oud democratisch principe: loting, dat vooral in het klassieke Athene werd toegepast. Dit middel werd tot aan de Franse Revolutie vaak gebruikt, ook in bloeiende republieken zoals Venetië en Florence. Sindsdien is het beperkt tot de rechtspraak in sommige landen. In een helder betoog stelt Van Reybrouck dat loting een effectieve manier kan zijn om onze machteloze democratie nieuw leven in te blazen en burgers weer actief te betrekken bij de samenleving.

Analyse van de oorzaken en gevolgen van de klimaatverandering en de manieren waarop we daar iets aan kunnen doen.

'Ik ben een jihadist van de liefde. Vraag me niet om te haten, nog liever zou ik sterven!' Mohamed El Bachiri is een Marokkaanse Belg, moslim en Molenbekenaar. Hij is ook de man van Loubna Lafquiri, zijn grote liefde en moeder van zijn kinderen, die op 22 maart 2016 bij de aanslagen in Brussel om het leven is gekomen. Zijn liefdevolle speech in het tv-programma De Afspraak eind december beroerde miljoenen en werd het meest bekeken filmpje ooit op de Vlaamse televisie. In Een jihad van liefde - opgetekend door David Van Reybrouck - praat Mohamed over zijn jeugd in Molenbeek, de liefde voor zijn vrouw en zijn leven na de aanslagen. Als eerbetoon aan zijn vrouw buigt Mohamed het leed dat hem is aangedaan op moedige en veerkrachtige wijze om in een boodschap van liefde en medemenselijkheid, waarbij hij westerse moslims oproept tot een meer humanistische benadering van de islam. Het resultaat is een sobere tekst van een ongelooflijke wijsheid.

Na elke aanslag gaan we voor meer veiligheid - en hopen we op meer vrede. Maar is dat genoeg? Thomas d'Ansembourg en David Van Reybrouck vragen zich af of geweld zich echt enkel met geweld laat bestrijden. Vrede is een vak. De opvoeding tot vrede moet net zo vanzelfsprekend zijn als gymnastiek en lichamelijke verzorging. Dit essay pleit voor mindfulness, geweldloze communicatie en compassie op school, op het werk en thuis. Zweverig? Recente wetenschappelijke inzichten bewijzen hoe deze technieken werkelijk leiden tot een beter zelfbeeld, betere leerprestaties en wederzijds begrip. Ze verhogen de mentale hygiëne, zowel van mens als maatschappij. Als tien minuten stilzitten per dag volstaat, waarom doen we er dan decennia over om die gewoonte in te voeren?

Democracy is in bad health. This book offers a new diagnosis - and an ancient remedy. It shows that the original purpose of elections was to exclude the people from power by appointing an elite to govern over them. Based on studies and trials from around the globe, it presents the practical case for a true democracy - one that actually works. --Publisher

David Van Reybroucks monumentale Studie Kongo wurde von der Kritik als »Jahrhundertbuch« (Spiegel Online) gefeiert. Zu diesem mitreißenden »Gesellschaftsroman« (Der Tagesspiegel) verhält sich sein neuer Essay wie eine hinreißende Geschichtsnovelle. Im Mittelpunkt steht Neutral-Moresnet, eine Mikronation zwischen den Niederlanden bzw. Belgien und Preußen bzw. dem Deutschen Reich, die von 1816 bis 1919 Bestand hatte. Schon die wechselnden Namen der Nachbarstaaten erinnern an die kriegerische Vergangenheit des Kontinents. Van Reybrouck erzählt die Geschichte des knapp vier Quadratkilometer umfassenden Territoriums und entfaltet daraus ein europäisches Panorama, in dem es um die Bewohner geht und um große Industrie (Neutral-Moresnet lebte vor allem vom Abbau eines Zinkerzes), um Krieg, aber auch um Völkerverständigung. So gab es Anfang des 20. Jahrhunderts Pläne, die Mikronation zu einem Esperanto-Staat zu machen. Als Name war »Amikejo« im Gespräch – »Ort der Freundschaft«.

Poème célébrant un personnage ou un événement, parfois poème lyrique destiné à être accompagné de musique : telle est l’ode, selon la définition usuelle.Il n’est donc pas surprenant que David Van Reybrouck ait intitulé ainsi ce livre, tant il s’inscrit sous le signe de la ferveur, de l’enthousiasme, de la beauté et de l’ardeur, de l’amitié et de la gratitude, de la mémoire et de l’histoire. Et toujours dans les parages de la poésie.Musique, peinture, danse, esthétique, philosophie, éthique, littérature mais aussi politique, résistance, résilience ; tout ce qui structure la vie et l’œuvre de cet écrivain engagé, cet historien-archéologue, nous est ici offert en partage.Écrites entre 2015 et 2018, non pas accompagnées de musique mais introduites par un dessin, le geste au crayon d’un artiste en écho aux mots, à la pensée d’un autre, ces odes peuvent aussi être lues comme une série de pas de deux multipliés à l’envi avec ce et ceux qui comptent pour David Van Reybrouck à un instant donné ou pour sa vie entière.«Odes» se lit comme une partition sensible, nourrie du regard que pose sur le monde un humaniste engagé.

David Van Reybrouck thematisiert die Bedeutung demokratischer Partizipation und fordert mehr und besseren Populismus. In einer Zeit, in der Nationalismus zunimmt, wird Populismus oft negativ wahrgenommen, doch in ganz Europa gewinnen populistische Bewegungen an Unterstützung. Van Reybrouck, Historiker und Archäologe, sieht die Ursache in der wachsenden Kluft zwischen Akademikern und Menschen aus bildungsferneren Schichten. Während Akademiker die Vorteile der Globalisierung erkennen und Toleranz für das Fremde einfordern, empfinden viele Menschen in ungelernten Berufen oft Ängste, insbesondere in Bezug auf Konkurrenz. Diese Gruppen sind in Regierungen stark unterrepräsentiert, was fatale Folgen haben kann und sie zu radikalen Positionen treiben könnte. In seiner neuen Schrift fordert Van Reybrouck, dass Demokratie und Regierungsbeteiligung für alle zugänglich sein müssen, insbesondere für jene, die in gesellschaftlichen Debatten oft nicht gehört werden und sich deshalb extremen Parteien zuwenden. Sein Plädoyer ist klar: Populismus sollte nicht gefürchtet, sondern als Werkzeug zur Stärkung der Demokratie genutzt werden.