Biała Bogini

Meer over het boek

Robert Graves (1895–1985) był poetą z przekonania, powieściopisarzem dla zarobku i badaczem tradycji z namiętności. „Biała Bogini” (1948, wydanie rozszerzone: 1961) powstała między dwoma najbardziej znanymi u nas dziełami tego angielskiego twórcy: powieścią „Ja, Klaudiusz” (1934) i „Mitami greckimi” (1955). Jest badaniem historycznym opartym na „natchnieniu poetyckim”, badaniem nienaukowym w zwykłym sensie, lecz tym bardziej przez to fascynującym. Graves wysuwa kontrowersyjne hipotezy, które nadają jego dziełu wprost sensacyjny charakter. Czytelnik wraz z autorem tropi ślady domniemanej tytułowej bogini w obrzędach i mitach starożytnej Irlandii i Brytanii, odkrywa tajemnice „zaszyfrowane” w ówczesnych tekstach poetyckich, a nawet w gaelickim alfabecie. Te okruchy tradycji zawierają, zdaniem Gravesa, przekaz o pradawnym powszechnym kulcie tego bóstwa: bogini o wielu imionach, swoistej prototypowej religii. W szczególności walijski epos „Bitwa drzew” (spisany w XIV wieku) miałby ukrywać wiadomości o niej. W niezwykłym „śledztwie” Graves odtwarza pierwotną, jego zdaniem, postać poematu. Kult ów, uważa autor, trwa w wypartej, ezoterycznej postaci, odkąd zapanował „męski” monoteistyczny Bóg judaizmu, ale nadal stanowi żywą inspirację dla poetów. „Biała Bogini” to dzisiaj dzieło „kultowe”, które niezależnie od kontrowersyjnej tezy jest prawdziwą kopalnią wiedzy o mitologii różnych kultur i o historii religii.