491

Meer over het boek

Het tragische lot van de film 491, die aanvankelijk voor Nederland werd afgekeurd, was vooral dat de bezwaren van de rijksfilmkeuring uitsluitend gericht schenen te zijn op de seksualiteit, terwijl het hoofdthema: de voosheid van het regentendom, een veel aanstootgevender motief vormde voor een instelling die 'over u en zonder u' beslissingen pleegt te nemen. Het verhaal van 491 wordt verteld door de jeugdige en superintelligente delinquent Nisse, die samen met zes andere 'maatschappelijk ontspoorde' jongens tot studieobject moet dienen van een groep psychologen en sociologen. De jongens zijn daartoe ondergebracht in een voor de sloop bestemd huis in Stockholm, waar de leiding berust bij Krister, een onervaren jongeman met een sterke hang naar harmonie en humaniteit. Het experiment, dat gedoemd is om te mislukken, lijkt slechts een farce, op touw gezet door berekenende gezagsdragers die alleen de liquidatie van de kleine gemeenschap door de hoofdpersoon niet hebben voorzien. De beheerste wijze waarop de met chantage, geweld en prostitutie gepaard gaande ondergang is beschreven, getuigt van Görling's meesterschap.