Peter Bergsma Volgorde van de boeken (chronologisch)

Samuel leidt een geïsoleerd bestaan als vuurtorenwachter op een klein eiland midden in de oceaan. Al drieëntwintig jaar werkt hij behalve in de vuurtoren ook in zijn moestuin, bakt hij brood en voedert hij zijn kippen. Samuel belichaamt het eiland. Maar dat verandert wanneer hij op een morgen ontdekt dat de zee hem iemand heeft gebracht: eindelijk gezelschap, of een ruw einde aan zijn regelmatige leven? Samuel verzorgt de vluchteling plichtmatig. Als die op krachten komt, voelt Samuel zich al snel bedreigd. Communicatie tussen de twee is nauwelijks mogelijk, de man wordt steeds vrijpostiger en Samuel vreest voor een onvermijdelijke aanvaring. En tegelijk met de aangespoelde zijn ook lang weggestopte herinneringen weer aan de oppervlakte gekomen – herinneringen aan Samuels tijd op het vasteland, waar hij streed voor onafhankelijkheid tegen het regime van een dictatoriale generaal, maar waar hij als verliezer uit de strijd kwam. Voor de eerste keer wordt de vuurtorenwachter gedwongen vragen te stellen over zijn eigen rol in de geschiedenis: Wat betekent ‘land’, en aan wie behoort dat toe? Hoever mag je gaan om ervoor te zorgen dat de plek die van jou is, van jou blijft? Een eiland is een buitengewone parabel over schuld en angst, over vriendschap en afwijzing, over de betekenis van een thuis. Uitgeversinformatie.

De nieuwe verhalen van Lydia Davis zijn soms letterlijk oneliners. Zoals Bloomington, dat in zijn geheel luidt: 'Nu ik hier een tijdje ben, kan ik met een gerust hart zeggen dat ik hier nooit eerder ben geweest.' Ook kan het verhaal een nauwgezette observatie zijn, of een klaagbrief; het kan ontleend zijn aan de correspondentie van Flaubert, of zijn inspiratie vinden in een droom. Wat niet varieert in De taal van dingen in huis is de kracht van het subtiel getoonzette proza. Davis is een scherp waarnemer; ze is ironisch, geestig of bijtend. Maar vooral is ze verfrissend. Davis schrijft met verkwikkende onbevangenheid en geslepen humor over de alledaagse dingen en onthult het mysterieuze, het ongewone, het vervreemdende en het plezierige van de voorspelbare patronen van het dagelijks leven.

De jongen van Jongensjaren groeit op in een provinciestadje in Zuid-Afrika. Hij leidt een dubbelleven met een vader voor wie hij geen enkel respect koestert en een moeder die hij niet alleen aanbidt, maar aan wie hij zich ook ergert. Op school is hij de briljante en de zich keurig gedragende leerling, thuis het tirannieke prinsje dat altijd bang is de liefde van zijn moeder te verliezen. Zijn eerste contacten met de literatuur, het ontwaken van seksuele gevoelens en een groeiend besef van de apartheid brengen hem compleet van zijn stuk. Alleen zijn liefde voor het veld - op boerderijen vind je vrijheid en leven - geeft hem het gevoel ergens bij te horen. (

Langzame man is een familieroman, waarin de hoofdpersoon Paul Rayment door een val van de fiets met een geamputeerd been thuis zit. Met tegenzin probeert hij te wennen aan het idee dat er nu dagelijks een verpleegster over de vloer komt. De eerste blijkt een regelrechte ramp, maar de tweede, een Kroatische, handig, stevig en niet onaantrekkelijk, bevalt Paul. De sinds jaren gescheiden man vindt haar aanwezigheid aangenaam, en al gauw meer dan dat. Paul probeert haar intenties te raden en te zien of zij hetzelfde voelt voor hem als hij voor haar. Maar voor hij het weet raakt hij verstrikt in een explosieve familiegeschiedenis, echter zonder ruimte voor zijn eigen liefde. Op zijn uiteindelijke liefdesverklaring reageert Marijana koel en zakelijk en dan verschijnt ook nog ongevraagd de oude schrijfster Elizabeth Costello in zijn leven.

Elisabeth Costello is 66 jaar oud en komt uit Australie. Ze is de bekende auteur van The House on Eccles Street en vele andere romans. Haar zoon John begeleidt haar regelmatig, zij het met gepaste tegenzin, op haar schrijverstournees. In het begin krijgt Elisabeth een literaire prijs en probeert onder het ceremonieel uit te komen; terwijl zij zich terugtrekt in haar hotelkamer, wordt John verleid door een journaliste die hem eigenlijk alleen over zijn beroemde moeder uit wil horen. Later houdt Elisabeth een lezing in Amsterdam die desastreus afloopt, en bezoekt ze haar zus Blanche in Zuid Afrika, met wie ze lang geen contact heeft gehad; het lukt haar niet de oude vertrouwelijkheid tussen hen beiden te herstellen. Elisabeth roert elementaire en voor haar wezenlijke themas aan in voordrachten en gesprekken. Haar laatste dispuut houdt ze voor de Poort, waar ze een verklaring moet afgeven voor ze passeren mag. Ze formuleert steeds opnieuw ongelooflijk helder wat haar tijdens haar leven heeft beziggehouden en beroerd, en dat maakt dit boek tot een adembenemende leeservaring.

Hij moet weg van dat eindeloze platteland, weg uit dat betoverend mooie landschap. Hier, in Zuid-Afrika, kan hij nooit een dichter zijn, en al helemaal geen groot dichter zoals T.S. Eliot. Want dat wil hij worden, een groot dichter met een wild liefdesleven, hij wil gedichten schrijven waarvan de schoonheid met stomheid slaat, gedichten die iets uitdrukken wat hij in de Zuid-Afrikaanse bewegingsloosheid maar niet kan uitdrukken - maar wat eigenlijk? Hij moet weg, naar Londen, daar wordt verfijnder gesproken, daar zal hij zijn weg vinden naar de vrouwen en de grote poëzie. Natuurlijk is zijn moeder ontsteld, wat moet dat dan wel voorstellen, een dichter, en bovendien schijnt het in Londen koud te zijn. Het Londen van de vroege jaren zestig, waar hij toch naartoe gaat, is nog geen 'swinging London', maar een verwarrende en vijandige mierenhoop. Hij schopt het daar ten slotte tot programmeur. Maar zo leidt hij niet het grootse en meeslepende leven van een dichter. Hij heeft niet eens een vriend! Hij heeft een muze nodig! Hij raapt al zijn moed bijeen en leert allerlei vrouwen kennen die hem na een paar moeizame nachten eigenlijk alleen nog maar van de poëzie afhouden, vooral van liefdesgedichten!

Tientallen jaren al bestuurt de oude, beschaafde magistraat naar ieders tevredenheid het dorpje aan de grens van het Rijk. Wanneer de regering het decreet uitvaardigt dat de barbaren in het grensgebied moeten worden vervolgd, kan de oude man daar niet veel begrip voor opbrengen. Hij voelt meer sympathie voor die zogenaamde barbaren, een nomadenvolk dat niemand kwaad doet. Aanvankelijk probeert hij de machthebbers dan ook tot rede te brengen, maar hij raakt daardoor steeds meer in het conflict betrokken. Als hij een erotische relatie krijgt met een van de slachtoffers van het overheidsgeweld - een door de martelingen van haar ondervragers kreupel en blind geworden meisje - voelt hij zich geroepen tot een wilde actie. Hij komt in de gevangenis terecht en wordt zelf als een barbaar behandeld.

In een brief aan haar dochter beschrijft een oude, blanke vrouw uit Kaapstad de wreedheden van de Apartheid waarmee ze de laatste maanden van haar leven wordt geconfronteerd.

translation