J. Bernlef Boeken

Dutch

Onze taal zit vol hart. Talloze woordcombinaties met hart, woordspelingen, uitdrukkingen, spreekwoorden. Het hart is altijd symbool van menselijke gevoelens, emoties geweest. In deze tijd van rationalisatie pleegt men erop te wijzen dat het hart niet meer is dan een pomp, een holle spier. Dat is niet meer dan de fragmentarische kijk van een specialist. Hij heeft gelijk, maar niet helemaal. In de taal ligt vaak nogal wat wijsheid verscholen. Een uitdrukking als 'met hart en ziel' is niet zomaar uit de lucht gegrepen. Ze geeft de essentiële verbinding tussen hart en hersens weer. Zonder hart geen ziel, d.w.z.: geen emoties, geen waarnemingen, geen herinneringen, geen liefde, geen plezier, geen verdriet. En juist over al die dingen gaat het boekje dat dichter Bernlef voor de Nederlandse Hartstichting schreef, een alfabet rond het menselijk hart. Het is een boekje geworden waarin speelsheid en ernst elkaar afwisselen, in korte teksten waar iedereen wel een stukje van zijn eigen hart in zal herkennen. Uw hart is de hoofdzaak en dat blijft het.Verschenen t.g.v. het 10-jarig bestaan van de Nederlandse Hartstichting. Uitgegeven in samenwerking met de Nederlandse Hartstichting, 's-Gravenhage.

Stijn Bekkering verliest zijn vrouw bij een auto-ongeluk. Omdat hij zelf in het ziekenhuis ligt, heeft hij ook haar begrafenis gemist. Korte tijd later hoort hij dat zijn zoon met de noorderzon is vertrokken. Stijns zoektocht voert hem tot diep in de wouden van Canada. Buiten is het maandag is een roman over mensen, dingen en gebeurtenissen die uit het zicht verdwijnen en langzamerhand geschiedenis worden. Op subtiele wijze werpt Bernlef licht op de duistere motieven van zijn personages.

Literatuur > Roman

Een 12-jarige Amsterdamse jongen, die de laatste maanden van de oorlog op een boerderij doorbrengt, vormt zich uit de maar half begrepen gebeurtenissen om hem heen een beeld van de oorlog en de wereld van de volwassenen.

In De man in het midden beschrijft een kleinzoon het leven van zijn grootvader. Twee problemen spelen in dat leven een grote rol. In de eerste plaats de moeilijkheid om meetbaarheid en voorspelbaarheid van de techniek toe te passen op het dagelijks leven met zijn gevoelens en emoties. En in de tweede plaats is er het probleem van het kiezen, speciaal het kiezen voor of tegen georganiseerde politieke solidariteit. Wie zich aansluit zal achteraf vaak moeten erkennen dat hij zich lelijk heeft vergist; wie zich afzijdig houdt legt geen gewicht in de schaal, hij staat ten slotte alleen, tussen twee stoelen, in het midden.

Op weg naar een oud-collega krijgt Kees Zomer een hersenbloeding. Plotseling heeft hij geen gevoel meer in het linkergedeelte van zijn lichaam. Omdat hij de macht over het stuur verloren heeft, kan hij niet voorkomen dat zijn auto te water raakt. Met een uiterste krachtsinspanning weet hij aan de kant te komen en merkt dan tot zijn ontsteltenis dat de helft van de wereld verdwenen is. Dat niet alleen: hij kan ineens niet meer op zijn eigen naam komen en er is ook iets in zijn spreken verschoven. In het contact met de omgeving is een storing opgetreden. Stukje bij beetje moet hij zich gaan herinneren wie, wat en waar hij is, moet hij de taal weer leren beheersen, en zich bewust worden van de simpelste dingen.

Een dementerende man beschrijft zijn steeds groter wordende isolement.

Op een eiland voor de westkust van Zweden verliest een man zijn vrouw door een auto-ongeluk. In hun peilloze verdriet komen de man en zijn dochter nader tot elkaar en betreden verboden gebied. Bernlef beschrijft deze schrijnende geschiedenis van liefde en gemis in een stijl die even kaal is als het landschap waarin het verhaal zich afspeelt.