Emil Cioran staat bekend om zijn aforistische en essayistische verkenningen van diepgaande existentiële thema's zoals wanhoop, eenzaamheid en de aard van de geschiedenis, waarbij hij zich vaak in metafysische gebieden begeeft. Oorspronkelijk in het Roemeens schrijvend, kende zijn vroege werk lyrische meditaties, beïnvloed door Duitse romantici en filosofen als Nietzsche en Schopenhauer. Na zijn verhuizing naar Parijs adopteerde hij het Frans, en beschouwde het als een rigoureuze, bijna beperkende vorm die hem hielp zijn excessen te beteugelen en zijn filosofische precisie te verbeteren. Zijn latere Franse geschriften, gekenmerkt door een klassieke stijl, bleven zijn aanhoudende obsessies met toenemend detachment ontleden, waardoor hij erkenning kreeg voor zijn intellectuele subversie en zijn ironische, zij het bittere, humanisme.
In this collection of essays and epigrams, E.M. Cioran gives us portraits and evaluations—which he calls "admirations"—of Samuel Beckett, Jorge Luis Borges, F. Scott Fitzgerald, the poet Paul Valery, and Mircea Eliade, among others. In alternating sections of aphorisms—his "anathemas"—he delivers insights on such topics as solitude, flattery, vanity, friendship, insomnia, music, mortality, God, and the lure of disillusion.
Cioran's work exemplifies the philosophical essay genre with its brilliance and originality, prompting deep reflection and emotional responses from readers. His thought-provoking ideas challenge conventional thinking, making his essays both compelling and unsettling. With a unique style that engages the intellect, Cioran's writings invite readers to explore profound themes of existence, despair, and the human condition, leaving a lasting impression and stimulating further contemplation.
'A Short History of Decay' is a nihilistic and witty collection of aphoristic essays concerning the nature of civilisation in mid-20th century Europe.
Disaster, according to the caustically brilliant philosopher E. M. Cioran, lies not in the prospect of our deaths, but in the fact of our birth, that 'laughable accident'. In these pessimistic, nihilistic and darkly funny aphorisms, he strips the human condition down to its most basic and grapples with questions such as the passing of time, our inability to live in the world or just make ourselves get out of bed in the morning.
E. M. Cioran, a Romanian philosopher, challenges readers to confront reality without illusions, suggesting that only a "monster" can embrace the truth of existence. His philosophical insights draw comparisons to the works of Samuel Beckett, emphasizing themes of despair and the human condition. Through his provocative ideas, Cioran invites an exploration of deep existential questions, encouraging a raw and unfiltered perspective on life and its inherent struggles.
Opublikowany w roku śmierci francusko-rumuńskiego filozofa Emila Ciorana (19111995) tom wywiadów z nim stanowi bardzo szczególną publikację. Na początku lat 70. XX wieku Cioran pisał do znajomego: Mam sześćdziesiąt lat i nigdy nie występowałem publicznie. Nie cenił życia literackiego, nie przyjmował nagród, a swoje pisarstwo uważał za terapeutyczne. Żył paradoksalnie: uznawał życie za bezsensowne, lecz je kochał i cieszył się nim. W późniejszym okresie jednak, w miarę rosnącej sławy, zaczął udzielać wywiadów, czasem nawet rozmowy z nim odbywały się przed zgromadzoną publicznością. Niniejszy zbiór zawiera dwadzieścia takich wywiadów i rozmów z Cioranem z ostatniego ćwierćwiecza jego życia, głównie z lat osiemdziesiątych XX wieku. Mówi on o sobie i swoim stosunku do świata, opowiada o dzieciństwie, młodości i powodach, dla których, osiadłszy na stałe we Francji, w latach 40. porzucił ostatecznie język rumuński i zaczął pisać po francusku. Wiele miejsca w rozmowach zajmują kwestie egzystencjalne: sens (bezsens) życia, a zarazem czerpanie z niego, samobójstwo, religia, Bóg. Wywiady powstały przy różnych okazjach, rozmaici byli rozmówcy i dlatego mamy tu całą gamę tematów, a także zróżnicowaną głębię refleksji. Niektóre wątki powtarzają się, oświetlane zarazem z różnych perspektyw. Dzięki temu czytelnik otrzymuje wielostronny obraz osobowości filozofa poświadczony przez niego samego.
Der Mensch, der sich dem Abenteuer des Bewußtseins verschrieben hat, ist am Gegenpol seiner ursprünglichen Unschuld angekommen. Die Form des Wissens, für die er optierte, hat ihn der Welt entfremdet. Gefangen in seinem Größenwahn, verwechselt er Werden mit Fortschritt. Wohl wandelt sich alles - aber kaum, eigentlich nie, zum Besseren; denn der Fortschritt ist die profane Gestalt des Absturzes.
„Wer ist wie er? ... ein verzweifelter Privatnachdenker, der mit der Komik seiner Lage spielt ... Nur eines läßt der ins Scheitern verliebte Schriftsteller gelten: seine Notizen – ‚Ich werde mich an diese Cahiers klammern, denn sie sind der einzige Kontakt, den ich mit dem Schreiben habe.‘“ Hennning Ritter, Frankfurter Allgemeine Zeitung . „Was im autorisierten Werk nur anspielungshaft ausgedrückt ist, kann man nun namentlich identifi zieren... Die... nunmehr vollstän- dige Übersetzung der Notizen ist eine bedeutende verlegerische Leistung.“ Jürgen Große, Information Philosophie „Ohne Übertreibung läßt sich sagen, daß einem in diesem Band der eloquenteste Misantthrop des 20. Jahrhunderts begegnet.“ Roderich Schmitz, Junge Freiheit „Wortgewaltiger hat wohl niemand vor ihm die Verzweifl ung un- seres Seins beschrieben ...“ Peter Kampits, Wiener Zeitung
E.M. Cioran verbrachte 1966 einen Sommer in Talamanca, Ibiza, und fand dort nicht die erhoffte Ruhe. Stattdessen litt er unter Schlaflosigkeit und Hitze, was ihn zum Schreiben eines Tagebuchs über eine vergangene Liebe inspirierte. Sein Werk ist voller geistreicher Gedanken und Reflexionen über seine Befindlichkeit.
"Premier devoir, au lever : rougir de soi". "Je rêve d’une langue dont les mots, comme des poings, fracasseraient les mâchoires". "Frivole et décousu, amateur en tout, je n’aurai connu au fond que l’inconvénient d’être né". "Rien ne pourra m’ôter de l’esprit que ce monde est le fruit d’un dieux ténébreux dont je prolonge l’ombre et qu’il m’appartient d’épuiser les conséquences de la malédiction suspendue sur lui et sur son œuvre". Dans cet essai, Cioran réfléchit sur l’impossible conciliation entre l’idée de Dieu et l’omniprésence du mal. Malgré des pages très sombres, il conclut pourtant : "Nous sommes au fond d’un enfer dont chaque instant est un miracle". Une pensée d’une exigence radicale, entre désespoir absolu et humour ravageur. Ces deux textes sont issus de l’essai intitulé "Le Mauvais Démiurge" (NRF essais, 1969).
Die Quarto-Ausgabe enthält sämtliche Werke des großen Aphoristikers, die in Buchgestalt auf deutsch (in den Verlagen Suhrkamp und Klett-Cotta) erschienen sind. Dieser Band bietet im Vergleich zu den Einzelbänden eine Preisersparnis von 74%. »Ich glaube, daß ein Buch wirklich verletzen, daß es das Leben des Lesers auf die eine oder andere Weise verändern soll. Meine Vorstellung, wenn ich ein Buch schreibe, ist die, jemanden wachzurütteln, ihn zu geißeln. Da es so ist, daß die Bücher, die ich geschrieben habe, aus meinen Verstimmungen, um nicht zu sagen aus meinen Leiden hervorgegangen sind, ist es genau das, was sie dem Leser vermitteln sollen … Ein Buch soll alles erschüttern, alles infrage stellen.« Inhalt: Auf den Gipfeln der Verzweiflung Das Buch der Täuschungen Von Tränen und von Heiligen Gedankendämmerung Leitenschaftlicher Leitfaden Lehre vom Zerfall Syllogismen der Bitterkeit Dasein als Versuchung Über das reaktionäre Denken Geschichte und Utopie Der Absturz in die Zeit Die verfehlte Schöpfung Vom Nachteil, geboren zu sein Gevierteilt Widersprüchliche Konturen Der zersplitterte Fluch
E. M. Cioran wurde 1911 in Rasinari bei Hermannstadt in Siebenbürgen als Sohn eines griechisch-orthodoxen Priesters geboren. 1928 bis 1931 Studium der Philosophie an der Universität Bukarest. Bis 1939 erschienen fünf Bücher in rumänischer Sprache. 1937 kam Cioran als Stipendiat nach Paris, wo er als freier Schriftsteller lebte. Er starb am 20.6.1995 in Paris.
E. M. Cioran wurde 1911 in Rasinari bei Hermannstadt in Siebenbürgen als Sohn eines griechisch-orthodoxen Priesters geboren. 1928 bis 1931 Studium der Philosophie an der Universität Bukarest. Bis 1939 erschienen fünf Bücher in rumänischer Sprache. 1937 kam Cioran als Stipendiat nach Paris, wo er als freier Schriftsteller lebte. Er starb am 20.6.1995 in Paris.
E. M. Cioran wurde 1911 in Rasinari bei Hermannstadt in Siebenbürgen als Sohn eines griechisch-orthodoxen Priesters geboren. 1928 bis 1931 Studium der Philosophie an der Universität Bukarest. Bis 1939 erschienen fünf Bücher in rumänischer Sprache. 1937 kam Cioran als Stipendiat nach Paris, wo er als freier Schriftsteller lebte. Er starb am 20.6.1995 in Paris.
Emil Cioran (1911–1995), światowej sławy rumuńsko-francuski filozof, mizantrop i sceptyk paradoksalnie kochający życie właśnie za jego (jak uważał) brak sensu, w tym tomie daje wyraz podziwowi dla twórczości autorów, którzy go po części ukształtowali. Eseje o nich i krótkie ich portrety powstawały przez prawie trzydzieści lat, aż zostały zebrane w całość wydaną w 1986 roku. Tom zawiera czternaście tekstów o innych i dwa o samym autorze. De Maistre, Valéry, Beckett, Saint-John Perse, Eliade, Caillois, Borges i inni są okazją do „ćwiczenia się” w podziwie – bo mizantropowi i sceptykowi nie przychodzi on łatwo. Nie są to oczywiście „monografie” tych twórców, lecz okazje do wypowiedzenia własnych myśli jak ta, że „nie ma podstaw, by uznawać dobro za najwyższy atrybut boskości”. Dekonstruując wszakże de Maistre’a, Cioran konkluduje, że myśl jego idola jest „żywa o tyle, o ile budzi nasz wstręt i zbija z tropu”. Przewrotność tego podziwu uwidacznia się też w opinii o Valérym: „Być zrozumianym za życia to prawdziwe nieszczęście dla pisarza. Valéry był rozumiany już za życia”. Ćwiczenia z podziwu, przy którym gimnastykuje się autor tego tomu, będą więc wyzwaniem także dla intelektualnej kondycji czytelnika, zwłaszcza gdy natrafi on na zdania negujące jego trud podziwiania: „pisarz to ktoś niespełna rozumu, kto leczy się fikcją słów”, a „pisanie jest ułomnością”. Zajęcia na Cioranowskiej siłowni nie są łatwe.
Wenn Lustgewinn zur Rechtfertigung des Denkens wird, dann liegt dieser Lustgewinn vor allem in der Sprache selbst. Ganze Passagen dieses Buches lesen sich wie die reinste Poesie. Die Fragezeichen bleiben, und die Antwort wird der geistigen Aktivität des Lesers überlassen; gerade dies macht die anspruchsvolle Lektüre zum intellektuellen Vergnügen.
Emil Cioran (1911–1995) swoją pierwszą książkę Na szczytach rozpaczy opublikował jeszcze po rumuńsku w 1934 roku. Otrzymał za nią Nagrodę Fundacji Królewskiej w kategorii debiutu, podobnie jak Eugen Ionescu (później Eugène Ionesco), który obok Mircei Eliadego był w XX wieku trzecim najwybitniejszym rumuńskim pisarzem z pokolenia Ciorana. W okresie tworzenia tego wczesnego dzieła autor, tak jak Eliade, przeżywał krótkotrwały okres fascynacji faszyzmem, od czego później zdecydowanie się odciął. Był wówczas absolwentem filozofii uniwersytetu w Bukareszcie ukończonej na podstawie pracy magisterskiej o Bergsonie. Na szczytach… stanowi też debiut myśli Ciorana, która przyniosła mu światową sławę w późnych latach twórczości po opublikowaniu kilkunastu książek oświetlających w aforystycznej często formie główne wątki jego „radosnego pesymizmu”. Czytelnik znajdzie tu zaczątek tej drogi, idee dwudziestodwuletniego autora rozwijane konsekwentnie później – skupione wokół rozpoznania życia jako cierpienia i wokół koncepcji ratunku przez odkrycie pustki. Pustka, pewność, że zbawienia nie ma, zastępuje pozory wiedzy i wiary. Na podłożu tej właśnie wolności od świata „mieszczańskich” dążeń młody Cioran znajduje tragiczne zbawienie. W odległej Transylwanii jak francuscy egzystencjaliści burzy „absurdalne mury”, by ich potem prześcignąć w radykalizmie tego przedsięwzięcia.
Die verfehlte Schöpfung ist eine rasant vorgetragene Attacke auf alle theologisch oder geschichtsphilosophisch verbürgten Sicherheiten, auf die Existenz eines übergreifenden \"Sinns\", auf die Idee der Erlösung. Eine neue Art des Philosophierens: persönlich (sogar autobiographisch), aphoristisch, lyrisch, anti-systematisch. Die bedeutendsten Beispiele: Kierkegaard, Nietzsche und Wittgenstein - Cioran ist heute die hervorragendste Figur dieser Tradition des Schreibens. ~Susan Sontag
To druga książka Emila Ciorana, rumuńsko-francuskiego pisarza i filozofa (1911-1995), napisana po rumuńsku i wydana w Bukareszcie (1936), dzieło 25-latka, który dwa lata wcześniej opublikował swój słynny debiut Na szczytach rozpaczy, a w 1937 roku dzieło nie mniej słynne ze względu na skandal, jaki wywołało, Święci i łzy (Wydawnictwo Aletheia, Warszawa 2008 i 2017). W tym czasie autor był nauczycielem licealnym w Braszowie. Rok później wyjechał na stypendium do Francji, gdzie osiadł na stałe. Po II wojnie światowej pisał już tylko po francusku. Zmianie języka towarzyszyła też zmiana stylu, a Księga złudzeń jest przykładem wczesnej poetyki, potem już rzadszej w dziele Ciorana. Niniejszy tom cechuje niezwykła intensywność emocji i bogactwo form: od modlitwy przez poetycki esej lub może eseistyczną poezję prozą po precyzyjny aforyzm, tak charakterystyczny dla jego późniejszej twórczości. Również tonacja całości jest niezwykle zróżnicowana: od ironii po patos. Tematyka skupia się wokół kwestii wiary, mistyki, świętości, cierpienia i życia. Księga złudzeń orientuje się jeszcze na sprawy filozofii, którą autor studiował wcześniej na uniwersytecie w Bukareszcie i której w jednym z ponad 20 tekstów składających się na Księgę, zatytułowanym Skończyć z filozofią, wypowiada posłuszeństwo. Zarazem buduje własną filozofię, bardzo złożoną i trudno uchwytną: mistyczną, pesymistyczną, a przy tym afirmującą życie, paradoksalną i buntowniczą.
E. M. Cioran starb im Juni 1995. Als sein Vermächtnis erschien der 'Leidenschaftliche Leidfaden', sein letztes rumänisches, mitten im Zweiten Weltkrieg in Paris entstandes Buch, ein Werk des Abschieds von der Jugend und von Rumänien. Cioran ermöglicht sich den Übergang in die verführende Dämmerung der Zivilisation.
S téměř prorockou jasnozřivostí byl v r. 1957 napsán filozofický esej, který nastavil věštecké zrcadlo směrem západním i východním. Cioran srovnává, analyzuje a noří se do dějinných událostí, aby vystopoval okamžiky, v nichž se rodí ambice ovládnout svět. Tentokrát je na tahu Rusko. Zatímco Západ se opotřeboval užíváním a hájením svobody, Východ se svým sklonem k mesiášským projektům, které jsou předpokladem dobývání, nashromáždil dostatek sil, aby utopii o spasitelnosti světa začal uskutečňovat.
Ce petit opuscule est extrait de l’œuvre « écartèlement ». Pour 2 euros, il offre une série de pensées acides et pertinentes. Je n'avais jamais lu Cioran, mais je ne me suis pas senti perdu. Les influences de Nietzsche, Pascal, Schopenhauer et Montaigne se font sentir dans cette écriture désabusée. Cioran, tel un dément de Nietzsche, proclame l'absurdité de l'existence et met en lumière la folie humaine, exprimant des pensées sombres pour exorciser la folie des hommes à travers la sienne. Il écrit : « Dès qu’on sort dans la rue, à la vue des gens, extermination est le premier mot qui vient à l’esprit ». Dans un contexte où la littérature philosophique devient fade, il est essentiel de lire des auteurs comme Cioran, qui ne prêtent allégeance à rien et plongent dans l'encre noire de leur désenchantement. Je compte explorer davantage ses ouvrages pour une réflexion soutenue, et j'encourage chacun à faire de même, afin d'ouvrir les yeux sur le monde tel qu'il est. En guise d'avant-goût, voici un aphorisme de Cioran : « Quand un seul chien se met à aboyer à une ombre, dix mille chiens en font une réalité », à méditer sur la nature de nos idéologies et notre rapport à la réalité.
Emil Cioran (1911–1995), rumuński filozof, osiadłszy na resztę życia w Paryżu już pod koniec lat trzydziestych XX wieku, został ostatecznie francuskim intelektualistą i w okresie wczesnopowojennym zdecydował się pisać wyłącznie po francusku. Niniejsza książka powstała jeszcze w języku rumuńskim w 1940, a w przekładzie na francuski (Le Crépuscule des pensées) ukazała się w 1991 roku. Ze względu na wysoce niezadowalający przekład na język francuski niniejsze wydanie jest tłumaczeniem z oryginału rumuńskiego Amurgul gîndurilor. Poprzednia polska wersja, pod mylącym tytułem Zmierzch myśli (zmierzch nie myśli, lecz zapada), z konieczności powtarza niedostatki podstawy francuskiej. Ponadto tytułowe słowo „myśli” ma oznaczać drugą osobę l. mn. „Na początku był Zmierzch”, pisze Cioran – śladem starożytnych, dla których umieranie zaczyna się wraz z chwilą narodzin – w tym zbiorze bardzo poetyckich aforyzmów i przemyśleń pełnych miłości do życia, symbolizowanego przez różę, i poszukiwania sensu (motyw krzyża) w bezsensownym z założenia wszechświecie. Ten paradoks – ta sprzeczność – przenika całe dzieło Ciorana, a najdobitniej we wczesnej fazie jego twórczości. Duch to „materia wydźwignięta do stanu cierpienia”. Róża życia zakwita chorobą, chcemy usłyszeć zapach róży, bo duszę „stwarza nam muzyka”. Po tych bezdrożach anestezji krąży nocami młody Cioran cierpiący na bezsenność – i na życie.
Was Cioran-Leser und Rezensenten in den letzten Jahren – nach Ciorans Tod und nach der Veröffentlichung fast aller Werke auf deutsch – vor allem interessierte, war der braune Fleck auf der weißen Weste des berühmten Skeptikers. Die Deutschlandartikel aus den dreißiger Jahren des 20. Jahrhunderts zeigen ihn vor. Voll vitalistischer Emphase stürzt sich der jugendliche Autor auf deutschen Irrationalismus und nazistische »Revolution«. Er wünscht seinem Land eine Diktatur nach Hitlers Vorbild an den Hals. Nur so, argumentiert er, könne Rumänien aus Lethargie und geschichtlichem Abseits herausgerissen werden und sich Gestalt, Zukunft, ein Schicksal erobern. Von 1933 bis 1935 hält Cioran sich zu Studienzwecken in Berlin, München und Dresden auf. Bei aller Begeisterung für den Nationalsozialismus beschränkt er sich auf die Rolle des geschichtsphilosophisch interessierten Zuschauers. Borniertheit, Willkür, Gewalt und die Anzeichen dafür, daß alles ein böses Ende nehmen könnte, bleiben ihm nicht verborgen.
Die vorliegenden beiden Essays gehören zu den berühmtesten Ciorans, sind aber schwer greifbar. In ihnen hat sich Cioran mit Autoren, denen er sieh sowohl verwandt wie fremd fühlt, und mit seinen eigenen geistigen Versuchungen auseinandergesetzt.
Mit seinen Aphorismen und Essays gehört E. M. Cioran, geboren 1911 in Rumänien, gestorben 1995 in Paris, zu den größten Stilisten und bedeutendsten Autoren der modernen französischen Literatur. Überraschend tauchte kürzlich in seinem Nachlaß ein Essay auf, den er 1941 in Frankreich schrieb – noch in rumänischer Sprache: Über Frankreich. (Ab 1947 schreibt Cioran nur noch Französisch.) »Ich glaube nicht, daß ich die Franzosen lieben würde, wenn sie im Verlauf ihrer Geschichte nicht einen derartigen ennui entwickelt hätten. Es ist aber kein unabsehbarer ennui, sondern ein ennui der Klarheit. Es ist die Mattigkeit, die sich einstellt, wenn man einmal kapiert hat, wie es läuft. Während bei den Deutschen Banalitäten als ordentlicher Stoff für Unterhaltungen durchgehen, ziehen Franzosen eine ansehnliche Lüge jeder dürftig formulierten Wahrheit vor.« Damit beginnt Über Frankreich. Indem der Rumäne über Frankreich, Frankreichs Kultur, Geschichte und Dekadenz schreibt, entwirft er zugleich ein ganz persönliches Programm, nämlich das der eigenen förmlichen Domestizierung. Über Frankreich, noch gespickt mit Ausbrüchen vitalistischen Elans, gesuchten Reflexionen, falschem Tiefsinn in Nietzsches Manier, ist auch ein raffinierter Essay über Dekadenz und die Bedingungen einer Renaissance – seiner, derjenigen Ciorans.
