De medeplichtige

Meer over het boek

Als T., de hoofdpersoon, tegen zijn zin uit een psychiatrische inrichting wordt ontslagen, reflecteert hij op zijn leven, gevormd door meer dan vijftig jaar Hongaarse geschiedenis. Het verhaal schetst een indringend portret van zowel de man als de turbulente tijd waarin hij leeft. T. groeit op in een Hongaars provinciestadje, als kind van een joodse familie, met kleurrijke herinneringen aan zijn grootvader, een ijzerwarenwinkeleigenaar. In 1942 wordt hij, als lid van de illegale communistische partij, door de politie opgepakt en naar het Oekraïense front gestuurd. Daar ervaart hij de gruwelen van de oorlog in verschillende rollen: als lid van een strafcompagnie aan de Duits-Hongaarse kant, als partizaan aan de Russische kant, en als iemand die tussen de linies in het niemandsland ronddwaalt. Na de bevrijding keert hij terug naar Hongarije als Sovjet-officier en wordt onderdirecteur van de staatsradio, maar belandt in de gevangenis onder de stalinistische terreur. Tijdens de vrijheidsroes van 1956 speelt hij een actieve rol, maar na de nederlaag wordt hij opnieuw gearresteerd. Na zijn vrijlating trekt hij zich terug in de wetenschap, maar het persoonlijke drama blijft hem achtervolgen. T. sluit zich af van de werkelijkheid, en zo sluit het verhaal zich. Vertaald vanuit de Franse editie: Le Complice (1980).